دات نت نیوک
Menu

خبر


ششمین نشست «شب های فناوری» در فرهنگسرای فناوری اطلاعات برگزار شد

| اندازه قلم     
 
 
ارسال ایمیل print
ششمین نشست «شب های فناوری» در فرهنگسرای فناوری اطلاعات برگزار شد

ششمین نشست «شب های فناوری» با موضوع «انسان،  توانمندی های ذهنی و شناختی»، 17 مهر با حضور اساتید و متخصصان در فرهنگ سرای فناوری اطلاعات برگزار شد.


به گزارش روابط عمومی فرهنگ سرای فناوری اطلاعات، این نشست  با حضور محمود رضا حاجی قاسم، دکترای علوم اعصاب و مدیر گروه  علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران، فرزانه رستمی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر علوم شناختی، پیمان ابهریان متخصص اعصاب و روان و عضو هیات علمی پژوهشکده علوم شناختی و رییس کلینیک مغز و شناخت، آناهیتا خرمی دکترای علوم اعصاب شناختی و مدیر آموزشی پژوهشی کلینیک مغز و اعصاب و حسین مقامی، عضو هیت علمی دانشگاه رجایی برگزار شد.

 

اولین پایه شناختی انسان در نوزادی شکل می گیرد

در ابتدای این نشست محمود رضا حاجی قاسم، دکترای علوم اعصاب و مدیر گروه  علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران به سخنرانی با موضوع « شناخت و استفاده از فناوری های نوین» پرداخت و گفت: از دوران نوزادی که انسان پا به دنیا می گذارد، مغز او صاف و بدون ورودی است. اما یک محدوده دارد و اینگونه نیست که نامحدود باشد، چون آن چیزی که در بستر آن خوابیده است، محدود است. بخشی در مغز وجود دارد که  نوزاد از طریق انتقال ژنی که از پدر و مادر دریافت کرده است، بستر ژنتیکی دارد. این بستر ژنتیکی همراه با ساختار سلول هایی می شودکه در مغز انسان قرار گرفته است و دارای ضوائدی هستند که حس ها را از محیط دریافت می کنند و بعد یک مراحلی در آن انجام می شود، این اطلاعات به بخش هایی از مغز منتقل می شود و کم کم شروع به پیشرفت کردن می کند و از اینجاست که بخش های اصلی مغز در بحث شناخت شکل می گیرد. زمانی که نوزاد گریه می کند و مادر به او شیر می دهد، اولین حس را درک می کند و یاد می گیرد که هر وقت گرسنه شد، گریه کند، شیر دریافت می کند و این می شود اولین پایه شناختی در نوزاد

وی افزود: مراحل بعد بستگی به آنچه که از محیط دریافت می کند، دارد. بچه کم کم بزرگ می شود و این سیستم ها شروع به گسترش پیدا کردن می کنند و ارتباط هایی که با هم پیدا می کنند، بستگی دارد به اینکه چه چیزهایی با آن کار شده است. دربعضی از کودکان هوش شنیداری بسیار بالایی وجود دارد و به این دلیل از که از کودکی خوب می شنیده است و تمرین زیاد داشته است. بنابراین چیزی که مهم است یک سری فاکتورهای شخصی است که عمدتا آنها فاکتورهای بسترهای ژنتیکی است که آن بستر ها به طور مستقیم بر انسان تاثیر می گذارد.

این متخصص علوم اعصاب در ادامه گفت: انسان ها هم کدام حس های متفاوتی دارند و قوی بودن یک حس بستگی دارد به اینکه که در محیط چگونه تقویت شده ایم و این بر روی شخصیت تاثیر می گذارد و تبدیل به رفتاری می شود که انسان دارد.  اطلاعاتی که ما از محیط دریافت می کنیم، وقتی وارد مغز می شود در حافظه های مختلف ذخیره می شود، ذخیره این حافظه ها در بخش های مختلفی از مغز است. قسمت جلویی مغز، قسمت جانبی مغز و قسمت داخلی. هر آنچه که از محیط دریافت می کنیم به صورت حافظه های مختلف قطعه قطعه شده ذخیره می شود و بستگی به این دارد که چیزی که ما می خواهیم ذخیره کنیم، فقط برای یک مدت کوتاه می خواهیم که به آن حافظه کاربردی یا کوتاه مدت می گوییم. حالا اگر بخواهیم مطلب مهمی را به حافظه بسپاریم باید آن را چندین بار تکرار کنیم و این تکرار کردن باعث می شود که ارتباطات سلول های مغزی بیشتر شود و حافظه محکم شود . بنابراین  شما چیزهایی را که در سنین پایین بودید و جزء حافظه های قدیمی شما شده است، به راحتی جزییات آن را به یاد می آورید و این به دلیل تکرار و حائز اهمیت بودن آن مطلب برای شما بوده است و جزء حافظه بلند مدت محسوب می شود.

وی در پایان گفت: پس برای اینکه یک حافظه شکل بگیرد یک سری ورودی دارد که این ورودی ها ممکن است منجر به یک سری قضاوت ها شود، مثلا وقتی یک کودک به آتش دست می زند و دستش می سوزد به دلیل تجربه ای که کسب کرده است و در ذهن دارد، دیگر به آتش دست نمی زند و آتش برای او سمبل سوختن می شود. پس انسان از شناختی که پیدا کرده است،  در زندگی روزمره استفاده می کند که چگونه قضاوت کند؟ و چگونه مقایسه کند ؟

سیستم آموزش جدید یک سیستم شناختی است

در ادامه نشست شب های فناوری فرزانه رستمی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر علوم شناختی به بررسی «کارایی روش های موجود و نوین آموزشی از دید شناختی» پرداخت و گفت:  آموزش یک ارتباط دو سویه است، بین معلم و دانش آموز که هدفش انتقال اطلاعات، مهارت ها و بینش های مثبت است و در هر جامعه ای آموزش اصلی ترین فاکتور پیشرفت آن جامعه است و جوامعی که در حال رقابت با هم هستند، باید در این بخش رقابت کنند. هدف آموزش این است که ما بتوانیم یک یادگیری عمیق را که با لذت همراه است، برای دانش آموزان ایجاد کنیم. از طریق دانش آموز و معلم که در واقع منجر به افزایش قوه تفکر شود . مهارت هایی مثل حل مساله و افزایش خلاقیت که اگر غیر از این باشد ما در سیستم آموزشی دچار مشکل هستیم.

این مدرس دانشگاه  در ادامه گفت: زمانی که انسان به دنیا می آید، یک سرای فرایند های تفکری ژنتیکی و رفلکس مانند در بدن او وجود دارد که اینها در سطح قشر مغز نیستند . در واقع به خاطر اهمیتشان در زنده ماندن ما موکول شده اند به قسمت های پایینتر مغز و نخاع ما. به عنوان مثال اگر مگسی به شما نزدیک شود شما در کسری از ثانیه واکنش نشان می دهید تا آن را از خود دور کنید به این رفلکس می گویند. رفلکس یعنی عملی که بدون تفکر و برای حفظ بقای موجود زنده در سطحی غیر از کورتکس مغز در کسری از صدم ثانیه اتفاق می افتد. ما از بچگی این حس را داریم  و تا سطح بزرگسالی و پیری هم باعث حفظ بقاء ما می شود و هیچ تغییری نمی کند.

وی افزود: بچه از زمانی که به دنیا می آید، شروع به آموزش می کند. در سیستم قدیمی  این آموزش سیستم های پاداش و سیستم های تنبیه را درگیر می کرد و دانش آموزان  فقط درس می خواندند تا قبول شوند و به دانشگاه بروند  اما در سیستم آموزشی جدید بخش وابسته به  تشویق و تنبیه را نفی می کند و در واقع سیستم آموزش شناختی است. در سیستم شناختی معلم دانش آموزان را تشویق و تنبیه نمی کند. دانش آموز باید از آموزش و روند آن لذت ببرد نه از جایزه ای که پشت آن است.

رستمی در ادامه گفت:  در بخش یادگیری ورودی های حسی ( حس های پنج گانه)  وقتی که وارد می شوند، اگر اطلاعات از سیستم پردازش مغزی ما اجازه عبور پیدا کند، به سطح ادارک می رسند و اگر ادراک مغز مورد توجه سیستم پاداش، تنبیه یا نیاز بدن برای مواردی که منجر به بقاء یا اهداف بلند مدت دار تر بشود، منجر به حفظ شدن می شود و تولید حافظه بلند مدت می شود، یعنی اطلاعاتی که وارد مغز می شود با اطلاعات قبلی ارتباط پیدا می کند. به عنوان مثال وقتی که شما کسی را می بینید که شبیه دوست شما است، احتمالا اسم او را با اسم دوستتان لینک کرده اید و هر زمان که در مورد او صحبت می کنید، اطلاعات دوستتان هم به ذهنتان می آید. بنابراین نحوه آموزش و یادگیری هر فرد با فرد دیگر کاملا متفاوت است و به این خاطر است که در سیستم جدید می گویند آموزش باید با استفاده از سیستم شناختی شخصی سازی شود.

وی افزود: در این سیستم هر شخصی خودش را یاد می گیرد. یعنی مهارت یادگیریِ یادگیری. هر فرد استعداد یادگیری خودش را مورد استدلال قرار می دهد که من با چه سیستمی تفکر می کنم؟ به این می گویند تفکر استراتژیک و او خودش را مورد نقد قرار می دهد و یکی از آنها را که به نظرش درست تر است انتخاب می کند و از آن برای حل مساله استفاده می کند و دوباره تفکر خود را ارزیابی می کند و اگرتفکرش درست باشد آن را حفظ می کند  و در مراحل دیگر که قابل استفاده باشد، تعمیم می دهد و باعث شکوفایی خلاقیت در او می شود.  تمام این مراحل در مدارس شناختی طی می شود. در مدارس شناختی تلاش می شود تا از  تفکر کودک  برای حل یک مساله کوچک در کل زندگی اش تعمیم داده شود و در مرحله نهایی از کل تفکر کودک استفاده می شود برای خلاقیت کودک در انتخاب شغل و یا تصمیمات مهم دیگر

این استاد دانشگاه در پایان گفت:  سیستم آموزشی که شما برای فرزندتان انتخاب می کنید، اهداف آموزشی را دنبال می کند، چون دانش فرزندان در کودکی بسیار پایین است، به پدر و مادر اعتماد می کنند و اگر اهداف آموزشی به گونه ای باشد که درست پایه ریزی شده باشد، چیزی که فرزند در طول روز به آن بیشتر فکر می کند می شود فیلتر مغز او، پس فیلتر های مغز انسان یا ژنتیکی است یا حاکمیتی و اینکه چه اطلاعاتی به مغز فرزندتان وارد می شود، تعیین کننده این است که بعدا به فرد موفقی تبدیل شود یا خیر

 

همه انسان ها در هر سن و موقعیتی به توانبخشی و توانمند سازی شناختی نیاز دارند

در بخش دیگری از این نشست پیمان ابهریان متخصص اعصاب و روان و عضو هیات علمی پژوهشکده علوم شناختی و رییس کلینیک مغز و شناخت در خصوص «توانبخشی و توانمند سازی شناختی» به سخنرانی پرداخت و گفت:

تا 20 سال پیش وقتی صحبت از توانمندی های شناختی یک کودک می شد، می گفتند که کودک یک سطح هوش، یک سطح حافظه و یک سطح تمرکزی دارد و وقتی به مدرسه می رود یا شاگرد اول می شود یا شاگرد آخر، یا به دانشگاه می رود یا نمی رود و بر اساس آن کار پیدا می کند یا پیدا نمی کند. اما الان فهمیده اند که اینطور نیست و ما می توانیم بسیاری از توانمندی های شناختی را ارتقا دهیم و عملکردهای شخص را بهتر کنیم.

وی افزود: هدف توانبخشی و توانمندی شناختی این است که بهتر زندگی کنیم و اگر عملکردهای شناختی کودک دچار آسیب هستند، آن آسیب را برطرف کنیم و اگر سالم است آن را ارتقا دهیم. هدف اصلی توانمند سازی شناختی این است که کاری کنیم که یک شخص از توانمندی هایش در جهت ارتقا کیفیت زندگی اش بهتر استفاده کند. کار توانبخشی شناختی یک کار گروهی است و افراد مختلف شامل همه رشته های روانشناسی مانند کاردرمان، گفتار درمان، متخصص علوم اعصاب، متخصص علوم شناختی گروهی هستند که باید کار را انجام دهند. مسئولیت تیم را حتما باید یک پزشک به عهده بگیرد، چون باید بتواند تشخیص دهد و مسائل فیزیولوژیک را کنار بگذارد و تشخیص دهد که این مشکل یک مشکل شناختی است و آن را به همکارانش که در رشته های مختلف مشغول هستند ارجاع دهد.

وی در ادامه گفت: کودکان گروهی هستند که به توانبخشی و توانمند سازی شناختی نیاز بیشتری دارند زیرا  می خواهد تا آخر عمر چیزی را که یاد می گیرد از آن استفاده کنند. در کودکان اختلالات عصبی تکاملی را داریم مانند اوتیسم، اختلالات حرکتی و اختلالات یادگیری که از هر 5 دانش آموز یکی درگیر آن است و همیشه برچسب تنبل به آنها زده می شود. این دانش آموزان نیاز به  توانمند سازی شناختی هستند تا بتوانند توانمندی های خود را افزایش دهند.

قشر بزرگسال نیز مانند مادر، پدر، معلم، مهندس که همه مولد هستند نیازمند به توانمند سازی شناختی هستند تا بتوانند توانمندی هایشان را افزایش دهند. دو مسئله شایع در بزرگسالی مانند تصادف و اعتیاد وجود دارند که آسیب های مغزی زیادی به وجود می آورند و نیاز به توانبخشی و توانمند سازی شناختی دارند.

سالمندان یعنی همان قشر مولد قبلی هم نیاز به توانبخشی و توانمند سازی شناختی دارند که اگر به موقع برایشان کاری انجام دهیم از بسیاری از مسائل می توانیم جلوگیری کنیم. پس هر شخصی در هر سنی در هر جایی و در هر موقعیتی به توانبخشی و توانمند سازی شناختی نیاز دارد.

کل علوم بشر را می توان در سطح اطلاعات تغییر داد

آناهیتا خرمی دکترای علوم اعصاب شناختی و مدیر آموزشی پژوهشی کلینیک مغز و اعصاب به عنوان آخرین سخنران این برنامه کاربردهای علوم و فناوری های شناختی و ارتباط آن با سایر علوم بویژه فناوری اطلاعات را مورد بررسی قرار داد.

وی سخنان خود را با این سوال شروع کردکه مدیران و سیاست گذاران دنیا امروزه تحت تاثیر علوم  شناختی و فناوری اطلاعات چه برنامه ریزی های برای کشورهایشان می کنند؟ تا ما هم از مدیران  و سیاست گذاران آموزشی و شناختی کشورمان بخواهیم تا برای توسعه و ارتقای سلامت و مغز انسان با اعتدال سازی و منطبق کردن با شرایط ایران از آن استفاده کنند.  اینکه فقط کسی مطالعه کند و فقط مدرک بگیرد و هیچ حل مساله ای نداشته باشد، تقریبا دو دهه است که زیر سوال رفته است.اگر در دهه شصت تخصص گرایی به شدت مورد توجه بود، الان بیاییم و رشته ها را میان رشته ای کنیم  و با هم تلفیق کنیم و یکی از آنها را تلفیق تکنولوژی است. به نظر می آید کل دنیا را می شود در یک دوگانه اطلاعاتی خلاصه کرد، یک گیرنده وجود دارد و یک فرستنده  فرقی نمی کند شما در چه حوزه ای صحبت می کنید. در تمام این حوزه ها یک گیرنده وجود دارد و یک فرستنده و میان آن یک پیام یا اطلاعات

وی در ادامه گفت: پس کل علوم بشر را می توان در سطح اطلاعات تغییر داد. وقتی در سیستم کامپیوتری اطلاعات منتقل می شوند به شاخص آن 0 و 1 می گوییم،  یا واحد بیت یا باینری. ما از نظر تئوری می توانیم مغز و بدن  انسان را در حد 0 و 1 تغییر دهیم. نانو، بایو، سلول، مولکول، خون و تمام اجزای که در بدن وجود دارد را می توانیم به اطلاعات تغییر دهیم. پیچیده ترین سیستمی که در دنیا اطلاعات را پردازش می کند مغز است. تمام گرو های علمی می خواهند بدانند که مغز چگونه پردازش اطلاعات می کند؟ امروزه دنبال این هستند که مغز را روی اینترنت آپلود کنند.

این متخصص علوم اعصاب شناختی در ادامه گفت: من IT را به چند دسته تقسیم کرده ام. یا IT در خدمت علوم شناختی، یا علوم شناختی در خدمت IT یا این ها در ارتباط با هم چه کار می کنند؟ یکی از ضعف های آموزشی کشور ما این است که با دنیای اطلاعات دنیا در تعامل نیستیم . بسیاری از مردم هر روز به آزمایشگاه ها و رادیولوژی ها می روند . اگر تمام این مراکز به هم وصل شوند و اطلاعات جمع شوند و آنالیز شوند، می توانند برای تحقیقات و شناخت بهتر جامعه مورد استفاده قرار بگیرند. امروزه اطلاعات سرمایه رایگان است.  با وجود مشکلات اقتصادی که در کشور ما وجود دارد، یکی از مهم ترین کارهایی که در حوزه سیستم اطلاعاتی استفاده می شود، جمع کردن اطلاعات وسیع از انسان است، همه اینها را در کنار هم می گذارند تا آن جامعه را بدون اینکه مستقیما با آن فرد روبرو شوند، بتوانند مطالعه کنند.

در ادامه این نشست حسین مقامی، عضو هیت علمی دانشگاه رجایی که به عنوان میهمان ویژه حضور داشت، به  صورت فایل تصویری به معرفی علوم و فناوری های شناختی، ظرفیت ها، و نمونه های موفق داخل کشور پرداخت و در پایان پنل گفتگو بین کارشناسان و شرکت کنندگان در نشست برگزار و به سوالات پاسخ داده شد.

 

 

> ایجاد شده توسط:babaei
>دسته بندی:خبر مهم،گزارش
تعداد بازدید 77 مرتبه امتیاز : rating
تگ ها:
 
 
 
  نظرات

نظری وجود ندارد.